Beyoğlu: Sanat, Eğlence ve Direnişin Kalbi
Beyoğlu, İstanbul’un kalbinde bulunan zanaatçıları, sinemaları, galerileri ve kafeleri ile ünlü Grande Rue de Pera, yani İstiklal Caddesi, bohem ruhunun evi olarak bilinir. Ancak son yıllarda, AVM’lerin yükselişi ile bu bohem ruhun buharlaştığı görülmekte. Sokağa açılan kapıların yerini güvenlik kontrolleri ile dolu AVM’ler mi aldı yoksa sessizce mi bu dönüşüm gerçekleşti?
80’lerde neoliberal politikaların etkisiyle, Beyoğlu’nun çeşitli kimliklere ve sosyal sınıflara ev sahipliği yapan sokakları, bugün orta ve üst sınıfın tüketim alanı olarak yeniden şekillendirildi. AKP iktidarı, Rövanşist muhafazakarlığın etkisiyle, Beyoğlu’nu tüketim ve turizm odaklı bir bölge haline getirdi. Kültür Yolu projesi adı altında yapılan organizasyonlar, aslında kültür erozyonuna yol açtı ve eleştirilere neden oldu.
İş insanları Van’da, Kültür Bakanlığı’nın sponsorluk ettiği etkinlikleri kendi çıkarları doğrultusunda değerlendirdiğini belirtirken, Sur Yolu Kültür Festivali’ne ise karşı çıkan halk, kültürlerinin yok edilmesine karşı çıktı. Taksim’de toplanan muhalif gruplar, iktidarın Filistin’e destek eylemlerindeki rolünü sorgularken, Tünel Meydanı’nda da dayanışma gösterildi.
Beyoğlu’nun dönüşümü sadece son yıllara ait bir durum değildi. 1950’lerden itibaren, devletin kültür bütçesini holdinglere aktarmasıyla, kültür ve sanat alanındaki ilişki de farklı bir boyuta evrildi. Bankaların kültür ve sanatla ilişkisi, sadece yatırım aracı olarak değil, aynı zamanda statü simgesi olarak da ele alınmaktadır. Ancak, sanatçılar da bu duruma sessiz kalmadı ve tepkilerini farklı şekillerde dile getirdi.
Beyoğlu’nun dönüşümü, cami inşaatları ve kültürel mekanların değişimi ile de kendini gösterdi. Sermayenin baskın olduğu alanlarda turistlerin dolaşımını güvence altına alırken, kamusal projeler geri planda kaldı. Kent plancılarının ilerici ve toplumcu önerileri ise göz ardı edildi.
Bu yazının orijinal hali için aşağıdaki linkleri ziyaret edebilirsiniz:
